|
|
|
|
|
EMLAK SATILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
a)EMLAK’IN TAPUDAKİ SATIŞ DEĞERİ
2001 yılında satılacak olan emlak kaça satılacak olursa olsun tapuda
''asgari bir değer'' göstermek gerekiyor. Satış sırasında emlakın 2000
yılındaki emlak vergisine esas değerini asgari yüzde 56 oranında
arttırmak zorunluluğu var. Örneğin , 2000 yılındaki emlak vergisi değeri
100 milyar lira olan emlak 2001 yılında satarken ister Ocak ayında ister
Haziran yada Aralık ayında satılsın , alım satıma esas tapu değerini
asgari 156 milyar lira göstermek gerekiyor. Kuşkusuz bu değerin üzerinde
gösterilmesinde herhangi bir sakınca yok . yani 200 milyar lirada
gösterilebilir. Ancak ona göre harç ödenir.
b)EMLAK’IN GERÇEK SATIŞ DEĞERİ
Emlakğınızın, gerçek satış değerinin , tapu harcına esas olan değerin
altında olması halinde gerçek alım satım bedelinin , tapu senedinde
ayrıca gösterilmesinin satıcı tarafından talep edilmesi gerekiyor. Bu
durumda , tapu harcına esas olan tutar üzerinden harç alınır , ancak
tapu senedinde gerçek satış bedeli yazılır.
c)ÖDENECEK HARÇ
Emlak satışında , hem satıcı hem de alıcı , tapu harcına esas değer
üzerinde, binde 15 oranında harcı ayrı ayrı öderler.
d)KAZANCIN GELİR VERGİSİ
Emlak satışında , hem satıcı hem de alıcı , tapu harcına esas değer
üzerinde, binde 15 oranında harcı ayrı ayrı öderler.
e) ŞİRKETLERİN GAYRİMENKUL SATIŞI
Şirketlerin ,aktifinde kayıtlı olan gayrimenkulleri elden çıkarmaları
halinde,beyan edecekleri asgari değer, ödeyecekleri harç oranı aynen
yukarıda olduğu gibidir. Şirketler emlakğın satışı nedeni ile fatura
düzenlemek ve ayrıca KDV tahsil etmek zorundadırlar. Emlak’ın satışından
doğan kazanç da vergiye tabidir.
Kurumlar vergisi mükellefi olan şirketler,en az 2 yıldır işletmelerinin
aktifinde kayıtlı olan emlakı sattıklarında , satıştan doğan kazancı
sermayelerine eklerlerse :
1-Emlak satış kazancı nedeni ile kurumlar vergisi ödemezler.
2-Tapu harcı ödemezler.
3-Satış işlemi de KDV ye tabi tutulmaz.
Ancak satıştan doğan kazanç nedeni ile yüzde 15 stopaj öderler.
f)SATIŞIN BELEDİYEYE BİLDİRİLMESİ
Emlakğını satanlar , ilerde emlak vergisine çöp vergisine yönelik bir
takiple karşılaşabilirler. Bunu önlemek için emlakğın satışını yaptıktan
hemen sonra ilgili belediyeye bir dilekçe ile durumu bildirmelerinde
yarar vardır.
g)EMLAK SATANLARIN KAZANÇ VERGİSİ
Emlak edinme) tarihinden itibaren 4 yıl geciktikten sonra satılması
halinde kaç liraya satılırsa satılsın gelir vergisi ödenmeyecek
Satılan emlakğın edinme tarihten itibaren 4 yıl içinde satılması halinde
ise ortaya çıkan kazanç nedeni ile , gelir vergisi ödenmesi söz konusu
olabilecek.
Ancak emlak miras yada hibe yoluyla edinildiği durumlarda satış bedeli
kaç milyar lira olursa olsun gelir vergisi ödenmez.
1-) Kazancın hesabı ve Vergisi
Değer artışı kazancı olarak nitelendirilen emlak satışı kazancı ( 4 yıl
içinde satılan) emlaklar için söz konusu.Bu süre geçtikten sonra emlak
kaç liraya satılırsa satılsın gelir vergisi ödenmez
Kazancın hesaplanmasında emlak vergisi beyannamesi esas alınıyor.
Örneğin 1998 yılında verilecek emlak vergisi beyannamesinde gösterilen
değer ''maliyet bedeli'' olarak göz önüne alınıyor. Bu bedel , ekim
1998'den itibaren devlet istatistik enstitüsünce (DİE) belirlenen
''toplam eşya fiyat endeksindeki (TEFE) artış oranında artırılarak''
tespit olunuyor.
1999 yılı kasım ve aralık ayında emlak vergisi beyannamesini
yenileyenlerin yenileme yada yükseltme beyanları değil 1998 yılı beyanı
esas alınıyor. Başka bir anlatımla gelir vergisi yönünden kasım ve
aralık 1999'da yükseltilen emlak vergisi beyanları hiçbir işe
yaramıyor.1998'den sonra alınan emlakların ise iktisap bedeli yine DİE
tarafından belirlenen TEFE artış oranında yükseltilerek maliyet bedeli
bulunur. Maliyet bedeli ile satış bedelinin kıyaslanması sonucu 3,5
milyar lirayı aşan bir kazanç ortaya çıkarsa bu kazanç gelir vergisine
tabi olur.
2-Verginin Hesabı
Emlakğın satışından doğan ve 3,5 milyar lirayı aşan kazanç kısmı
üzerinden ,Gelir vergisi Kanunu'ndaki vergi yüzde 20-45 arasında değişen
gelir vergisi hesaplanır. Gelir vergisinin yüzde 10'u kadar da ''fon
payı'' tahakkuk ettirilir.
SONUÇ: Emlak alım-satımında , çok sayıda vergi ve harç ile bağlantılı
özel durumlar söz konusu. Alım-satım işlemleri sırasında ve sonrasında
bunların göz önüne alınması ve o yönde işlem yapılması , cezalı
uygulamalarla ve vergilerle karşılaşmayı önleyebilecek.
|
|
